Heeft iedereen een studieschuld?

Heeft iedereen een studieschuld: Mediaan vs gemiddelde

De vraag of heeft iedereen een studieschuld leeft sterk onder jonge generaties die nadenken over hun financiële toekomst. Het opbouwen van een lening tijdens de studietijd brengt risicos met zich mee voor de latere economische situatie. Begrijp de statistieken om grip te krijgen op deze collectieve schuldensituatie.

Heeft iedereen een studieschuld in Nederland?

Nee, lang niet iedereen heeft een studieschuld. Hoewel het lenen voor eenstudie lange tijd heel normaal leek, kiest een aanzienlijke groep studenten ervoor om zonder lening af te studeren door te werken, te besparen of financiële steun van ouders te krijgen. Toch blijft de groep met een schuld indrukwekkend groot.

In Nederland hebben bijna 1,6 miljoen mensen een openstaande studieschuld bij DUO. ^[1] Deze cijfers laten zien dat lenen voor de studietijd voor velen de enige manier is om de eindjes aan elkaar te knopen, vooral toen de basisbeurs jarenlang was afgeschaft. Dat gezegd hehebben, roept de hoogte van deze bedragen flink wat vragen op over de financiële toekomst van jonge generaties.

Hoeveel bedraagt de gemiddelde studieschuld echt?

De gemiddelde studieschuld nederland ligt momenteel rond de 18.200 euro. Wat dit cijfer echter verbergt, is de flinke spreiding tussen individuele studenten. Sommigen lenen slechts een paarhonderd euro voor boeken, terwijl anderen maximaal lenen om hun kamerhuur en levensonderhoud te bekostigen en op een bedrag van boven de 40.000 euro uitkomen.

Hier komt een interessant detail om de hoek kijken: de mediaanse studiekosten liggen een stuk lager, rond de 10.300 euro. ^[3] Wat betekent dit in de praktijk? De helft van de leningnemers heeft minder dan dat bedrag opgebouwd, terwijl de andere helft daarboven zit. Een kleine groep uitschieters trekt het landelijke gemiddelde flink omhoog.

Ontwikkelingen in het leenstelsel en de schuldengroei

De totale dynamiek rondom studiefinanciering is de afgelopen jaren flink veranderd. Sinds het moment dat de basisbeurs verdween en het sociaal leenstelsel werd ingevoerd, zagen we de gemiddelde leningen snel stijgen. Studenten moesten immers alles zelf bekostigen.

Hoewel het totale aantal mensen met een studieschuld de laatste tijd licht daalt doordat oud-studenten hun lening volledig hebben afgelost, nemen de gemiddelde bedragen per persoon juist toe. Dit komt doordat de kosten van levensonderhoud en de huren in studentensteden fors zijn gestegen, waardoor lenen voor velen noodzakelijker werd dan voorheen.

Wat betekent een studieschuld voor je financiële toekomst?

Een openstaande schuld bij DUO voelt voor veel starters als een blok aan het been, vooral op de woningmarkt. Toch valt de impact in de praktijk vaak mee als je kijkt naar de regels voor een hypotheek. Sinds enkele jaren wordt er niet meer gekeken naar het oorspronkelijke leenbedrag, maar naar je actuele maandelijkse aflossingsverplichting.

Daarnaast houdt DUO rekening met je inkomen bij het berekenen van de maandlasten. Verdien je minder, dan betaal je minder. Bovendien telt een studieschuld niet mee bij een BKR-registratie, wat betekent dat het je andere consumptieve kredieten of leningen niet direct blokkeert.

Strategieën voor het aflossen van je studielening

De rente op je studieschuld was jarenlang nihil, maar door veranderende economische omstandigheden is deze inmiddels weer gekoppeld aan de marktrente. Hierdoor kiezen sommige oud-studenten ervoor om versneld af te lossen om zo toekomstige rentekosten te besparen.

Aan de andere kant kan het slim zijn om extra geld juist te sparen of te investeren als het rendement daarop hoger is dan de rente die DUO rekent. Het blijft een persoonlijke afweging tussen financiële rust in je hoofd en puur wiskundig rendement.

Verschillende financieringsstrategieën tijdens de studietijd

Volledig lenen via DUO

• Groot - je hoeft geen bijbaan te combineren met zware studievakken
• Hoog - vaak eindig je met een bedrag boven de gemiddelde landelijke norm
• Minimaal - je hebt direct maandelijks voldoende budget voor huur en boodschappen

Werken naast de studie

• Beperkt - strakke planning tussen werkroosters en tentamens is vereist
• Geen - je betaalt de kosten direct van je verdiende salaris
• Matig tot hoog - kost veel vrije tijd en energie naast de colleges

Ouderlijke steun en sparen

• Optimaal - je bent niet afhankelijk van externe leningen of bijbanen
• Geen of minimaal - afhankelijk van de gemaakte afspraken thuis
• Minimaal - volledige focus kan op de studie worden gelegd

De financiële keuzes van Thomas tijdens zijn master

Thomas, een 24-jarige masterstudent economie in Amsterdam, stond voor de keuze om maximaal te lenen voor zijn levensonderhoud of een drukke bijbaan te nemen in de horeca.

In het eerste jaar probeerde hij te werken tot laat in de avond, maar zijn cijfers kregen flinke klappen en de vermoeidheid begon op te breken.

Hij besloot het over een andere boeg te gooien: hij berekende exact hoeveel hij nodig had en koos voor een bescheiden lening via DUO, gecombineerd met een flexibele bijbaan van acht uur per week.

Hierdoor sloot hij zijn studie af met een behapbare schuld die ruim onder het landelijke gemiddelde bleef, zonder in te leveren op zijn studievoortgang en mentale gezondheid.