Wat te doen tegen kater avond?

Hoe herstelt je lever na een avond veel drinken?

Leververvetting en een beginnende hepatitis zijn omkeerbaar als je de fles voorgoed laat staan. Fibrose en levercirrose rem je af door te stoppen met drinken, maar cirrose zelf is helaas een enkeltje eindstation.

Je lever, die stille, onbezongen held van je lichaam. Terwijl jij de polonaise liep met een lampenkap op je hoofd, was hij bezig met het opruimen van de ravage. Zie hem als een extreem toegewijde conciërge die na elk feestje de giftige confetti van je slechte beslissingen moet opvegen. En ja, hij kan best wat hebben, die trouwe lobbes, maar hij is geen tovenaar.

De reis van een gezonde lever naar een lever die met pensioen wil, kent een paar deprimerende tussenstops:

• Leververvetting: Dit is de eerste protestbrief van je lever. Hij zwelt op en wordt vet, een beetje zoals je buurman na de feestdagen. Gelukkig is je lever veerkrachtiger. Stop met drinken en hij slankt weer af. Geen personal trainer voor nodig, wat een luxe.

• Alcoholische hepatitis: Nu is je lever niet alleen dik, maar ook ronduit boos. Een regelrechte ontsteking. Het is alsof je de conciërge niet alleen laat opruimen, maar hem ook nog een klap verkoopt. Ook hier is de oplossing simpel, maar niet makkelijk: volledig stoppen met die pilsjes.

• Fibrose: Littekenweefsel. Je lever probeert de schade te herstellen, maar het is alsof hij dat doet met ducttape in plaats van met helende zalf. Het stopt de boel, maar functioneel is anders. Het proces vertraagt enorm als de alcohol uit beeld verdwijnt, wat best een prestatie is voor een orgaan dat zo mishandeld is.

• Levercirrose: Dit is het eindspel, de eindbaas die je niet kunt verslaan. Het littekenweefsel heeft de overhand genomen en je lever is veranderd in een verharde, grotendeels nutteloze klomp. Cirrose is onomkeerbaar. Je kunt alleen de schade beperken door de kraan dicht te draaien. Voorgoed.

Maar wat kun je doen, naast het plechtig beloven 'nooit meer te drinken' tot volgende vrijdag? Nou, je lever is geen fan van een eenzijdig dieet van bitterballen en spijt. Help 'm een handje.

Water, water en nog eens water: Je bent geen cactus. Hydrateren helpt je hele systeem, inclusief die overwerkte lever, om afvalstoffen af te voeren. Ik heb het niet over die fles spa rood naast je bed die je al drie dagen aankijkt.

Eet iets fatsoenlijks: Groene bladgroenten, fruit, eiwitten... je weet wel, dat spul dat je normaal gesproken negeert in de supermarkt. Geef je lever de bouwstenen om zichzelf te repareren, niet alleen maar meer sloopwerk. Die kapsalon om vier uur 's nachts telt niet mee.

Hoe breek je het snelste alcohol af?

De afbraak van alcohol kan niet versneld worden.

Nee, het kan niet sneller. Die gedachte alleen al, zo midden in de nacht, wanneer je weet dat de klok tikt en je vastzit aan wat je hebt gedronken. Het is een raar gevoel, die onmacht. Je wacht. Meer kun je niet doen, echt niet. Die leegte, soms.

En al die dingen die mensen zeggen... een sterke bak koffie, of even buiten een frisse neus halen. Ik heb het wel eens geprobeerd, hoor. In die wanhopige momenten, denkend dat er toch een trucje moet zijn. Maar het is een illusie. Net als die koude douche, die je alleen maar wakker schudt, niet nuchter maakt. Het is zo'n harde waarheid. Niets versnelt het proces.

Het is de lever. Gewoon, dat orgaan, die daar stil z'n werk doet. Dat is alles. Het is de lever die de alcohol afbreekt, beetje bij beetje. Een constante snelheid, voor iedereen anders, maar altijd gestaag. Zoals het water in een bad dat langzaam leegloopt, hoe hard je ook hoopt dat het sneller gaat. Soms lijkt het eeuwen te duren.

Wat gebeurt er dan eigenlijk, daar binnen? In die lever? Dat zijn enzymen, vooral alcoholdehydrogenase (ADH) en aldehydedehydrogenase (ALDH), die de alcohol omzetten. Eerst naar acetaldehyde, een giftige stof. Dat is waarom je je zo beroerd voelt de dag erna, die kater. Daarna pas naar azijnzuur, wat dan wel veilig is.

Dit gaat met een vast tempo. Ongeveer 0,1 tot 0,15 promille per uur. Zo traag is het soms. Dit verschilt ook per persoon. Ik weet dat mijn broer anders reageert dan ik, echt. Mijn tolerantie is lager, merk ik. Het lichaam is geen machine die je sneller kunt zetten.

En er spelen meer dingen mee, hoe je lichaam reageert, echt. Het is zo persoonlijk.

• Je gewicht bijvoorbeeld. Een zwaarder lichaam heeft meer bloed, dan verspreidt de alcohol zich wat meer.
• Of je een man of vrouw bent. Vrouwen hebben vaak minder van die ADH enzymen en minder lichaamsvocht. Hierdoor bereik je sneller een hoger promillage. Dat is gewoon hoe het werkt. Oneerlijk soms, maar zo is het.
• Die genetische aanleg. Ja, dat ook. Sommige mensen breken alcohol gewoon van nature anders af, zo zie je maar weer.
• En medicatie, let daarop. Kan de afbraak echt beïnvloeden. Wees dan extra voorzichtig, want dat is gevaarlijk.
• Eten vertraagt de opname in je bloed. Niet de afbraak zelf, hoor. Maar het geeft wel even wat ademruimte, een klein verschil. Soms geeft dat net een beetje meer rust.

Wat is goed om te drinken na alcohol?

• Water of frisdrank afwisselen met alcohol.
• Vermijd het mengen van diverse alcoholische dranken.
• Kies alcohol met minimale foezelalcoholen, zoals heldere sterke dranken (wodka, gin).
• Hydrateer extra voor het slapengaan met water.

God, die zaterdagochtend na Sarah's 30e verjaardag afgelopen zomer... ik voelde me echt alsof een vrachtwagen over me heen was gereden. De zon scheen brutaal door de gordijnen in mijn slaapkamer in Utrecht, en elke lichtstraal voelde als een aanval. Mijn hoofd bonkte, en mijn maag draaide. Ik had teveel verschillende drankjes door elkaar gegooid die avond: begon met speciaalbier, dan een paar glazen rosé omdat het zo warm was, en eindigde met die vreselijke kersenlikeur van ome Jan. Die fout maak ik echt nooit meer. Het was een harde les.

Mijn vriendin Lisa, die altijd wat nuchterder is dan ik, had me gewaarschuwd. Ze zei: "Elke keer als je een glas alcohol leeg hebt, pak je een glas water of fris. Doe het gewoon." Ik lachte haar toen weg, maar de volgende keer, een paar weken later op een bbq bij het Ledig Erf, besloot ik het toch te proberen. Na elk biertje pakte ik een flesje bruiswater. De volgende ochtend was een wereld van verschil. Geen hoofdpijn, geen misselijkheid. Ik was verrassend fris.

Die neef van me, Rick, die in een coole cocktailbar in Amsterdam werkt, heeft me later nog wat wijzer gemaakt over die zogenaamde 'foezelalcoholen'. Hij zei, met een glimlach: "Als je echt zuiver wilt blijven, vermijd dan dranken gemaakt van fruit, zoals die pruimenbrandewijn die je oma altijd aanbiedt. Daar zit veel foezelalcohol in, en die zijn de grote boosdoeners voor je kater." Ik snapte hem meteen. Daarom kies ik nu vaker voor een heldere drank, zoals gin of wodka, als ik toch drink. Het maakt echt uit.

En de avond zelf? Ik heb altijd extra water klaarstaan voor ik ga slapen. Die halve literfles naast mijn bed is nu vaste prik. Ik drink hem leeg, zelfs als ik al half slaap, en het redt me elke keer. De hydratatie is blijkbaar cruciaal voor het voorkomen van een kater. Het werkt echt.

Uit eigen ervaring en van slimme mensen om me heen heb ik de volgende lessen geleerd die ik je graag meegeef:

• Drink na elk glas alcohol een glas water of fris. Dit helpt je lichaam gehydrateerd te houden en verdunt de alcohol in je systeem. Zo voorkom je uitdroging, de hoofdoorzaak van de meeste katerklachten.
• Drink niet te veel verschillende drankjes door elkaar. Het is moeilijker voor je lever om alle verschillende soorten alcohol en suikers te verwerken, en de mix van diverse ingrediënten kan je maag van streek maken. Dit verhoogt de kans op misselijkheid.
• Kies alcohol met zo min mogelijk foezelalcoholen. Dit zijn bijproducten van fermentatie die bijdragen aan de kater en de giftigheid van de drank.
  • Deze zitten vooral in drank gemaakt van fruit (pruimenbrandewijn, cognac, rode wijn, sommige donkere likeuren en whisky).
  • Helderere dranken zoals wodka, gin, witte rum en tequila bevatten over het algemeen minder foezelalcoholen, wat kan leiden tot een mildere kater.
• Drink extra water voor je gaat slapen. Dit is essentieel om de uitdroging door alcohol tegen te gaan. Je zult me dankbaar zijn de volgende ochtend als je wakker wordt zonder bonzende hoofdpijn. Je lichaam krijgt zo de kans om te herstellen terwijl je slaapt.

Wat is het wondermiddel tegen een kater?

Perensap helpt de kans op een kater te verlagen. Het beïnvloedt de alcoholverwerking, waardoor klachten minder worden.

Soms, als de klok diep in de nacht slaat en alles stil is, dan denk ik aan die ochtenden. Die hoofdpijn die klopt, het draaien van de wereld. Ze zeggen dan dat perensap helpt, en eerlijk, er zit iets in. Een glas perensap kan echt de kans verkleinen dat je de volgende dag zo lamlendig bent. Het is geen toverdrank die alles wegneemt, maar het maakt het iets minder hard.

Het gaat over hoe je lijf, je lever, al die alcohol afbreekt. Perensap versnelt dat proces een beetje, zeggen ze. Ik dronk het weleens tussen de wijntjes door, of zelfs, als ik er nog aan dacht, vlak voor bed. De volgende dag voelde ik me dan net iets minder gebroken. Dat is al veel waard, weet je. Dat je niet het gevoel hebt dat je een hele dag kwijt bent.

Een kater is meer dan alleen die kloppende schedel, he. Het is de moeheid, de zware deken over je gedachten, de misselijkheid. Naast dat perensap, zijn er andere dingen waar ik dan aan denk. Dat je probeert te doen, om de schade te beperken.

• Veel water drinken. Altijd, tussen elk glas alcohol door, en zeker voor het slapengaan.
• Eten, een goede bodem. Niet te weinig eten voordat je begint. Iets warms, iets vullends.
• Slaap. Gewoon proberen die alcohol uit te zweten, uit te slapen. Dat is het moeilijkst, met die maag die dan zo onrustig is.

Maar diep van binnen, is het eigenlijk te laat als je aan het perensap denkt. Het is dan meer een pleister. Een poging om die beslissing van de avond ervoor te verzachten, die je misschien toch anders had willen maken. De echte remedie is minder drinken, of gewoon niet, toch?

Dat is wat je je dan bedenkt, als het zo stil is. De lichtjes van de stad door het raam, en die ene gedachte. Dat glas perensap, het helpt echt wel. Maar het lost de reden waarom je het nodig had, niet op. Die blijft daar, in de stilte.

Waarom is cola zo goed tegen een kater?

Cola kan helpen bij een kater doordat de suikers snel energie geven, de fosforzuur de maag kalmeert en de cafeïne helpt tegen hoofdpijn, wat de misselijkheid kan verminderen.

Joo maat, kater hè? Echt balen altijd. Ik weet precies wat je bedoelt met die misselijkheid, vreselijk is dat. Laatst had ik ook weer zo'n eentje na dat feestje van Kim, je weet wel. Toen voelde ik me ook echt helemaal niet lekker, maar cola... cola kan echt een lifesaver zijn als je je misselijk voelt.

Die suikers geven je een beetje een oppepper, direct zeg maar, en het fosforzuur daarin, dat helpt gewoon je maag te kalmeren, weetje wel. Alsof het even alles tot rust brengt. En trouwens, er zit ook cafeïne in, niet veel, maar precies genoeg om een beetje die katerhoofdpijn te verlichten. Het is echt zo'n beetje een wondermiddeltje dan.

Maar let wel op, en dit is echt belangrijk: drink niet te veel cola want het droogt je ook weer uit. Dat is het geniepige eraan, hè. Je moet eigenlijk vooral water drinken, veel, en die cola is dan voor erbij, zo'n een of twee glaasjes, maar niet een hele liter achter elkaar.

Mijn moeder zweert er ook bij, ze zegt altijd 'doe maar een glaasje cola, dan knap je weer op'. Echt grappig hoe dat werkt. Ik heb zelf wel eens gehad dat ik dacht, ach ik drink nog een blikje, en dan voelde ik me daarna alleen maar suffer.

Hydratatie is echt de sleutel dan. Ik probeer het altijd zo te doen dat ik echt bij elk glas alcohol een glas water drink. Of een paar. Dat scheelt al de helft.

Kijk, voor een kater is het niet alleen cola hoor, er zijn meer dingen die helpen. Denk aan deze trucjes die ik ook altijd toepas, zo ben ik er meestal wel zo goed als vanaf:

• Water, water en nog eens water: Echt, begin er meteen mee als je wakker wordt, desnoods al voordat je gaat slapen. Het helpt de alcohol uit je sisteem te spoelen. Is echt waar.
• Iets lichts eten: Geen zware vette hap meteen. Denk aan een beschuitje, geroosterd brood, of een banaantje. Zo'n banaan zit vol met kalium, goed voor je electrolytebalans die helemaal uit evenwicht is na al dat gedrink. Dat heb ik een keer van een diëtist gehoord, best handig.
• Frisse lucht: Even een klein ommetje maken, al is het maar vijf minuten. Je bloed gaat weer een beetje stromen en je krijgt frisse zuurstof binnen. Het is echt verbasend hoe dat kan helpe.

En probeer ook een beetje te slapen als het kan. Slapen is gewoon de beste remedie, toch? Soms ben ik gewoon zo moe dat ik een dutje doe en dan voel ik me daarna een stuk beter. Maar goed, die cola kan je wel even over dat eerste dipje heen helpen als je je zo beroerd voelt.