Waarom mag blik niet in de koelkast?

Wat zijn de risicos van blikjes bewaren in de koelkast?

Stel je voor, je opent zo'n blikje, je hebt trek, en dan vergeet je 'm in de koelkast. Ik heb dat ook weleens gedaan, zo'n half leeg blik met bonen of tomaten. Dat voelt gewoon niet goed, weet je.

Toch moet je dat eigenlijk niet doen, met die restjes in dat open blik. Die metalen randjes, die komen in aanraking met de lucht. Dan begint dat ijzer of tin langzaam te werken met de zuurstof die erbij komt. Een soort chemie, zo'n verandering in de structuur. Dat levert stofjes op die dan zo in je eten trekken, daar proef je wat van.

Die smaak dan hè. Echt een vieze, metalige bijsmaak. Vorig jaar, ergens in april, had ik een open blikje mais zo laten staan. Bij het avondeten de volgende dag proefde ik het meteen. Zo zonde van het eten.

Het gaat vooral om de kwaliteit en wat je proeft. Die inhoud, die krijgt dan iets bitters, of zo'n heel aparte metaaltoon. Het is niet direct slecht voor je als in echt ziek, maar het verpest wel alles. Die lekkere tomatensaus, plotseling proeft het niet meer als die fijne Italiaanse zon, maar meer als een spijker die je likt. Dat is toch wat je wilt vermijden.

Dus doe het niet. Pak gewoon een plastic bakje, of een glazen potje. Even overgieten, deksel erop. Kost niks extra's, zo gepiept. Dan blijft je eten tenminste gewoon lekker, zonder gekke bijsmaakjes.

Waarom bewaar je geopende blikken niet in de koelkast?

Geopende blikken bewaar je niet in de koelkast omdat chemicaliën, zoals Bisfenol-A (BPA), uit de binnenbekleding van het blik kunnen lekken in het voedsel. Dit gebeurt sneller wanneer het blik geopend is en de inhoud in direct contact komt met lucht en vocht. BPA staat bekend om zijn hormoonverstorende eigenschappen en kan potentieel de gezondheid beïnvloeden.

Kijk, zo'n blikje is als een ridder in glanzend pantser; het is gemaakt om z'n kostbare inhoud veilig te bewaren. Maar zodra je die deksel eraf trekt, verandert die onverstoorbare wachter in een enigszins onbetrouwbare kom, vooral met die innerlijke bekleding die plotseling kwetsbaar blijkt. Je zou denken dat zo'n metalen omhulsel onverwoestbaar is, maar helaas, de menselijke vindingrijkheid kent grenzen, vooral als het om het bewaren van restjes gaat.

Die zogenaamde "beschermende" laag aan de binnenkant van veel blikken, vaak rijk aan BPA, is ontworpen om voedselcontact met het metaal te voorkomen zolang het blik verzegeld is. Maar zodra er zuurstof en vocht bij komen, en vooral als er zure voedingsmiddelen in zitten (hallo tomatenpuree!), begint die laag te zeggen: "Ik geef het op!" En dan beginnen die chemicaliën, heel discreet, zoals een onzichtbare ninja, naar je eten te sijpelen. Je wilt toch geen chemische verrassing in je doperwtjes, hoe bio je restjes ook zijn?

En het gaat niet alleen om die nare BPA, die zich als een kleine saboteur door je metabolisme kan worstelen. Er zijn nog meer redenen om die blikken te ontruimen:

• Oxidatie is een boosdoener: Zodra het blik open is, krijgt zuurstof vrij spel. Dit versnelt niet alleen het bederf van je eten, maar kan ook een onappetijtelijke metaalsmaak aan je heerlijke linzensoep geven. Want wie wil er nu een 'blikkige' nasmaak?
• Roest is een sluipschutter: Ja, echt! Het blote metaal, blootgesteld aan lucht en vocht, kan gaan roesten. En roest... nou, dat is zelden een teken van culinaire excellentie. Tenzij je een performance art-project doet met je koelkastinhoud.
• Bacteriële groei versnelt: Een geopend blik biedt geen ideale, luchtdichte omgeving. Bacteriën en micro-organismen zijn dol op zo'n open huis en vinden het een perfect plekje om zich te vermenigvuldigen.

Dus, wat doe je dan wel met die overgebleven bonen of tomatenblokjes? Het is een kleine moeite met grote impact:

• Schep het over: Transfer je restjes direct na opening naar een luchtdichte container. Denk aan glas (chic én veilig!) of BPA-vrij plastic.
• Etiketteer en dateer: Als je toch bezig bent, plak er een label op met de datum. Zo voorkom je dat je een week later met een archeologische expeditie in je koelkast bezig bent.
• De koelkast is geen tijdscapsule: Voedsel, zelfs in een nette container, heeft een beperkte houdbaarheid. Wees realistisch, niet romantisch, over hoe lang die restjes lekker blijven.

Uiteindelijk is het een kwestie van respect voor je eten en een beetje zelfbehoud. Je zou je zijden overhemd toch ook niet in de gereedschapskist bewaren? Exact. Geef je eten de waardigheid van een schone, veilige container. En je lichaam zal je er dankbaar voor zijn.

Waarom mag je geen levensmiddelen in blik in een koelkast bewaren?

Waarom mag je een geopend blik niet in de koelkast bewaren? Door contact met zuurstof reageert het metaal van het blik met de inhoud, wat een metaalsmaak veroorzaakt en tin in het voedsel kan lekken.

Gast, ja dat is echt een ding. Mijn moeder hamerde er vroeger al op, als ik weer eens te lui was om die halve blik mais in een bakje te doen, ze werd helemaal gek haha. Het is dus echt geen fabeltje van vroeger ofzo.

Het punt is, zodra je zo'n blik open trekt, komt er zuurstof bij. Die zuurstof zorgt ervoor dat het metaal, vaak tin of aluminium, gaat reageren met de inhoud. Zeker met zure dingen zoals tomaten in blik of ananas. Dan krijg je dus echt een vieze, metaalige smaak aan je voetsel. Echt niet te vreten.

Maar het is niet alleen de smaak, joh. Het is ook gewoon niet zo gezond. ff op een rijtje waarom je het niet moet doen:

• Metaalsmaak: Je eten smaakt gewoon naar ijzer, heel goor.
• Reactie met zuurstof en zuren: Vooral bij fruit of tomaten gaat het hard. Het blik gaat letterlijk roesten aan de binnenkant.
• Lekken van tin en aluminium: Er kunnen kleine hoeveelheden metaal in je eten komen. Wil je niet.
• Bacteriën: Een open blik is ook gewoon een open deur voor bacterien.

Dus wat je gewoon moet doen, is de restjes overscheppen. Gewoon in een glazen potje of zo'n plastic bakje van de chinees dat je nog hebt liggen. Dekseltje erop en klaar. Kleine moeite. En dan hoeft me moeder ook niet meer te zeuren.

Is het veilig om een blikje in de koelkast te zetten?

Ja, ongebruikte porties blikvoer bewaar je veilig in de koelkast. Voor de beste kwaliteit en smaak, verplaats het naar een voedselveilig glazen of plastic bakje. Gebruik het binnen 4 dagen.

Ach, die goede oude mama's. Altijd vol goede bedoelingen, maar soms ook vol mythes die net zo hardnekkig zijn als dat laatste stukje spinazie tussen je tanden. De USDA, toch een stelletje pietje precies wat voedselveiligheid betreft, fluistert ons in dat je moeder (gedeeltelijk dan) een beetje naast de pot plaste. Geen paniek, we houden nog steeds van haar gehaktballen.

Het zit zo: dat blikje, na opening, gedraagt zich als een schuchtere artiest die plots in de schijnwerpers staat. De magie verdwijnt snel. De oorspronkelijke verpakking is top voor het bewaren van ongeopend voedsel, als een ondoordringbare bunker. Maar eenmaal open, is het meer een leaky tentje in een storm.

Je moet het zien: dat metaal wil na opening nogal graag een praatje maken met je linzenstoofpot. En dan niet op de manier van een charmante vreemdeling, maar meer als een luidruchtige buurman die zijn slechte smaak opdringt. Die 'blikachtige' nasmaak? Precies. Bovendien kan het materiaal van het blik – vaak staal met een tinlaagje – na blootstelling aan lucht gaan reageren met zure voedingsmiddelen. Niet direct gevaarlijk, maar je pompoensoep verandert dan in een ijzerrijke, maar minder smakelijke, verrassing. En wie wil dat nou?

Dus, voordat je restjes spaghetti Bolognese veranderen in een scheikundig experiment, hups, overgooien die handel. Een glazen bakje is de chique optie; die gedraagt zich neutraal, als een Zwitserse bankrekening voor je eten. Plastic kan ook, zolang het maar van voedselkwaliteit is. Die goedkope bakjes die je opa nog van de markt heeft? Misschien bewaren voor je lego.

De 4-dagenregel is geen arbitraire grens getrokken door een bureaucraat die zin had in een power-trip. Nee, het is de magische grens waarna ongewenste gasten – micro-organismen – besluiten dat jouw koelkast een prima hotel is. Vooral bacteriën die bederf veroorzaken, beginnen dan aan hun opmars. Je wilt geen onbedoelde culinaire Russische roulette spelen.

Hier zijn nog wat slimme trucjes van de zaak, voor het geval je je eigen eetbare archief beheert:

• Labelen, mensen! Niets erger dan een mysterieus restje uit de koelkast dat zich na drie dagen nog steeds niet heeft geïdentificeerd. Was het chili? Of toch die tomatensoep van vorige week? Zet er een datum op, dan weet je precies wanneer je afscheid moet nemen.
• Dek het af: Een deksel is essentieel om uitdroging te voorkomen en de restjes niet de geuren van je kimchi of oude kaas te laten absorberen.
• Hygiëne is de basis: Zorg altijd voor schone bakjes en keukengerei. Het klinkt als een open deur, maar ja, die deur moet wel dicht als de ongewenste gasten voorbij lopen.
• Vriezer is je vriend: Als je het écht langer wilt bewaren dan die vier dagen, denk dan aan de vriezer. Dat is de diepvriescrypte waar je eten in een soort winterslaap gaat. Mits goed verpakt, natuurlijk. Blikken zelf zijn niet geschikt voor de vriezer, want dan blazen ze zichzelf op als een overmoedige soufflé.
• Waarom de USDA dit aanraadt: De redenen zijn simpel. Eenmaal geopend, verliezen blikken hun steriele omgeving en kunnen bacteriën makkelijk binnendringen. Daarnaast kan metaal, zoals gezegd, een vieze smaak afgeven of zelfs sporen van metaal in het voedsel achterlaten, wat de kwaliteit niet ten goede komt. En niemand wil minder dan de beste kwaliteit, toch? Tenzij je natuurlijk een beetje avontuurlijk bent met je maaltijden.