Waarom geen eten in blik bewaren?

Waarom eten in blik niet bewaren? Zoek je info!

Waarom eten in blik niet bewaren? Ingeblikte levensmiddelen bevatten vaak zuren. Als het blik open is, kan het metaal (aluminium of staal) oplossen in deze zuren. Hierdoor komt metaal in het voedsel, wat ongezond is en de smaak bederft. Blikken hebben meestal een beschermende coating om dit te voorkomen.

Weet je, zo’n blik, open laten staan met wat bonen erin, dat deed ik vroeger wel eens. Gewoon, hup, de koelkast in, dekseltje van aluminiumfolie erop, dacht ik slim te zijn. Maar dan die smaak later, echt zo raar.

Vooral van die tomatenblokjes, of een blikje maïs, als je dan de helft gebruikt en de rest in het blik laat, met zo’n plastic deksel, toch? Dat voelt dan wel veilig. Maar nee, dan zit je met een nare bijsmaak.

Die keer, ergens in april, een jaar of wat terug, had ik linzensoep gemaakt. Een deel van de linzen kwam uit zo'n groot blik van de Albert Heijn, drie euro of zo. Er bleef wat over in het blik, dacht ik, ach, voor morgen.

De volgende dag proefde je echt dat metalige, bijna ijzerachtige spul. Ik dacht toen, is die soep dan bedorven? Nee, gewoon anders. Niet lekker fris meer, een beetje wrang, snap je. Alsof er iets niet klopte.

Blijkbaar zitten er dus zuren in dat eten, in die tomaten en zo. En dat spul, het metaal van het blik zelf, reageert dan met die zuren als de lucht erbij komt. Zo simpel is het eigenlijk, het lost gewoon op.

Dat ijzer of aluminium, dat wil je natuurlijk niet in je eten hebben. Lijkt me ook niet echt gezond, al weet ik daar het fijne niet van. Maar de smaak alleen al, dan is het klaar, dan hoeft het voor mij al niet meer.

Het is echt zonde van het eten. Ik heb het toen weggegooid, die rest linzen, zonde van die drie euro van het blik. Nu schep ik het altijd over in zo'n bakje van glas of plastic. Voelt beter, smaakt beter, veel logischer.

Die blikken hebben meestal van binnen zo’n laagje, een soort coating, om te zorgen dat de inhoud goed blijft zolang het blik dicht is. Zodra je het opent, is die bescherming weg, dan kan het metaal gewoon gaan reageren met de zuren. Dus daar let ik nu wel op, altijd overscheppen.

Waarom kun je knakworsten niet in blik bewaren?

Bewaar geopende knakworsten niet in het blik omdat het metaal oxideert en een vieze, metalige smaak aan het product geeft.

Dat heb ik dus op de harde manier geleerd. Ik woonde in een studentenflat in Groningen, Korrewegwijk. Het was een van die brakke zondagochtenden, denk 2018 ofzo, na een veel te lang feestje in de stad. Ik had een kater en niks in huis, behalve een blik knakworsten.

Ik trok dat blik open, viste er een paar koude worsten uit en zette de rest, gewoon in het open blik, terug in de koelkast. Ik had echt geen zin om een bakje te pakken, je kent het wel. Te lui.

De volgende dag, maandag, wilde ik de rest als snelle lunch eten. Ik pakte er eentje, nam een hap en... GATVER. Het was alsof ik op een roestige spijker kauwde. Zo’n ijzerachtige, bittere smaak. Niet normaal. Ik heb de rest meteen weggegooid. Zonde, maar het was echt goor.

Mijn huisgenoot lachte me uit. Hij legde uit dat zodra je een blik opent, er zuurstof bij komt. Het tin aan de binnenkant van het blik gaat dan reageren met de zuren en het vocht in het eten. Die reactie geeft die vreselijke smaak. Het is niet direct gevaarlijk, maar je eten wordt er oneetbaar van.

Sindsdien ben ik super strikt hierin. Het is een kleine moeite.

• Blik open? Direct alles overscheppen in een afsluitbaar bakje van glas of plastic. Echt meteen doen.
• Deksel erop en dan pas de koelkast in. Zo blijft de smaak normaal en verspil je geen eten.
• Dit geldt voor letterlijk alles uit blik: mais, ananas, tonijn, en vooral tomatenpuree. Hoe zuurder het product, hoe sneller die metalige smaak ontstaat. Ananas is bijvoorbeeld echt een ramp als je die in het blik laat zitten.

Is het veilig om voedsel in blikken te bewaren?

Oh, blikken. Ik zit hier te denken aan die blikken met tomatenblokjes in mijn kast. Of die met bonen, altijd handig. Maar goed, als je ze eenmaal open hebt... Bewaar voedsel nooit in een geopend blik! Echt niet doen. Dat is de korte, keiharde waarheid.

Waarom? Nou, die blikken zijn gemaakt om voedsel te bewaren zolang ze dicht zijn, vacuüm. Zodra je dat blik opent, komt er lucht bij. En dan begint de ellende. Die lucht doet iets met het metaal van het blik, vooral de binnenkant.

• Het blikmateriaal kan sneller overgaan op het voedsel. Dat wil je niet. Ik bedoel, ik eet toch geen metaal?
• Die beschermende coating aan de binnenkant van het blik (vaak plastic) kan beschadigd raken of reageren met de lucht en het voedsel. Zeker met zure dingen zoals tomaten of fruit. Dat heet corrosie.
• Bacteriën vinden zo'n open blik met lucht en voedsel een feestje. Halloooo, bederf!

Dus wat doe je dan wel? Heel simpel.

1. Direct na openen: Schep al het voedsel uit het blik.
2. Schone bak: Doe het in een schone kom of een luchtdichte bak. Glas of hard plastic werkt perfect.
3. Koelkast in: Hup, die koelkast in. Zo snel mogelijk. Ik doe dat altijd meteen, geen seconde twijfel.
4. Niet te lang: Zelfs in een schone bak is het beperkt houdbaar. Denk aan maximaal 3-4 dagen in de koelkast. Sommige dingen, zoals vleesproducten, korter. Altijd even ruiken. Mijn neus is mijn beste indicator.

En dan nog iets belangrijks, iets wat ik mijn neefje laatst nog moest uitleggen. Lege blikken gebruik je niet opnieuw. Nooit.

• Niet om erin te koken.
• Niet om er voedsel in te bewaren.
• Gewoon weggooien (of recyclen natuurlijk).

Die blikken zijn gewoon niet ontworpen voor hergebruik. De coating is dan al niet meer intact, of het metaal is blootgesteld. Het is een eenmalig iets. Ik zag laatst iemand er bloemen in zetten, dat kan dan weer wel. Maar eten? Nee.

Ik had laatst een blik linzen open. Lekker makkelijk. Meteen in een Tupperware-bak gedaan. Blijft dan toch goed, voor een dag of drie. Ik denk dan altijd, waarom zouden mensen het risico nemen? Voor een extra afwasje? Het is toch je gezondheid. Bedenk eens hoe irritant het is als je buikpijn krijgt van zoiets simpels. Dat wil niemand.

Het gaat vooral om die lucht. Lucht is de vijand van geopend blikvoedsel. Zonder lucht zijn ze veilig. Maar eenmaal open, is het een race tegen de klok en de elementen. En dan is het blik zelf het probleem.

Waarom bederft voedsel niet in blik?

Blikvoer, die magische doosjes waar niks in misgaat, dat komt door een dubbele aanval op de ongedierte.

1. Hitte: De Grote Sterilisator. Ze gooien die blikken in een soort industriële sauna, zo heet dat er geen enkel microbenbeestje meer overeind staat. Denk aan een compleet uitgerookt insectenhotel, maar dan met bacteriën. Dit heet commerciële sterilisatie, klinkt chique, maar het is gewoon pure terreur tegen al wat groeit en stinkt.

2. Vacuüm: De Adembenemende Dood. Als die hitteklus geklaard is, trekken ze de lucht eruit tot je bijna geen lucht meer in adem kunt halen, soort van het leven zelf. Die luchtdichte (vacuüm) afsluiting is als een bunker die voorkomt dat er nieuwe indringers binnenkomen. Zodra je dat blik openknipt, die verzegeling verbreekt, dan begint het feest pas echt. Maar tot die tijd: alles blijft lekker rustig en veilig.

Dus, geen insecten, geen schimmels, geen bederf. Alleen maar dankbaarheid dat je die oude augurk nog kunt eten zonder dat je achteraf een sprintje naar de wc moet trekken. Simpel zat, toch?

Waarom blijft eten in blik lang goed?

Dat conserven lang goed blijven, is echt dankzij sterilisatie. Ze maken dat eten in blik superheet, echt doodgaan die bacteriën. En als dat blik dan dicht is, kan er niks meer bij. Vandaar dat die "THT-datum" er op staat, dat is gewoon een richtlijn zeg maar, zolang dat blik dicht is, is er weinig aan de hand.

Ik heb ooit eens zo'n oud blik bonen gevonden, denk wel tien jaar oud, en het zag er nog prima uit en smaakte ook gewoon nog goed. Ik weet niet of dat altijd zo is, maar het kan dus echt wel even meegaan. Bacteriën krijgen geen kans.

Dus ja, sterilisatie is de sleutel. Ze verhitten het eten voordat het in het blik gaat, zodat alle nare dingen dood zijn. En die luchtdichte afsluiting, dat is ook super belangrijk, want anders kan er alsnog van alles in komen. Gesloten blik = veilig eten, zo simpel is het.

Soms zie je dat zo'n blik bol staat, dat is wel een slecht teken. Dan zijn er toch nog wat van die bacteriën aan het werk en maken ze gas. Dat moet je dus niet meer eten. Maar zolang het blik gewoon plat is, is er meestal geen probleem. Controleer altijd je blikken even.

Hoe lang kan ik eten uit blik bewaren?

Blikvoer gaat lang mee. Zelfs na de houdbaarheidsdatum. Tot 50 jaar. Kwaliteit kan wel achteruitgaan. Voedingswaarde, geur, smaak. Gezondheidsrisico’s? Nauwelijks.

• THT-datum is richtlijn. Geen harde grens.
• Blik is goed beschermend. Dicht en luchtdicht.
• Bewaren op koele, droge plek. Dat verlengt houdbaarheid.
• Let op schade. Deukjes, roest? Weggooien. Dat is pas een risico.

Niet alles is hetzelfde. Sommige blikken zijn beter dan anderen. De inhoud telt. Vruchtensappen korter houdbaar dan groenten. Vleeswaren ook. Denk er maar over na.