Kun je diabetes krijgen als je veel suiker eet?

Krijg je diabetes van te veel suiker eten?

Nou, ik denk dat je van alleen maar suiker eten niet zomaar diabetes krijgt, dat is wat te simpel gesteld. M'n tante, die altijd alles weet, legde me eens uit dat er meer aan de hand moet zijn in je lijf.

Maar weet je, die zakken chips en die reep chocola op de bank, zo rond half negen 's avonds, dat telt wel op. Ik herinner me nog hoe ik in juni, een paar jaar terug, bij een klein bakkertje in Gouda stond. Die warme appelflap voor €3,20 leek toen een onschuldig tussendoortje. Die calorieën sluipen er stiekem in.

Dan voel je je broek ineens strakker zitten. Dat is best een gek gevoel, zo'n beetje... euh... bekneld.

Want zo heb ik het begrepen, en het klinkt logisch toch, dat al die zoete en vette dingen zorgen voor extra gewicht. En juist dat overgewicht, dát is een flinke risicofactor voor type 2 diabetes. Dus de suiker op zich is niet de énige schuldige, maar het zet wel de deur open voor andere problemen.

Het is eigenlijk net een dominosteentje, snap je. Suiker is de eerste duw.

Wat gebeurt er als je teveel suiker eet?

Te veel suiker leidt tot een verhoogd risico op diabetes type 2, tandbederf, darmproblemen en chronische vermoeidheid.

Ik weet het nog precies. Het was 2018, mijn afstudeerfase in dat krappe appartementje in Utrecht. De stress was gigantisch en mijn dieet bestond uit twee dingen: energydrank en van die goedkope chocoladekoekjes van de supermarkt. Ik leefde erop. Echt, ik dacht oprecht dat ik die suikerkicks nodig had om de nachten door te halen. Wat een grap.

In het begin voelde het als een superpower. Na een blikje van dat spul en een halve rol koekjes kon ik er weer tegenaan. Focus! Dacht ik. Maar de crash die daarna kwam, was niet normaal. Binnen een uur was ik misselijk, trillerig en kon ik mijn ogen niet meer openhouden. Het voelde alsof alle energie in één keer uit mijn lichaam werd gezogen. En wat deed ik dan? Juist, ik pakte het volgende blikje. Een vicieuze, destructieve cirkel.

Mijn huid werd een ramp. Ik had al jaren geen puistje gehad, maar mijn gezicht zat er ineens onder. En ik voelde me constant opgeblazen, mijn buik deed gewoon pijn. Slapen was ook een drama. Ik werd 's nachts zwetend wakker en voelde me 's ochtends alsof ik helemaal niet had geslapen. Ik was moe, zo ontzettend moe. Het was geen normale vermoeidheid, het was een diepe, zware deken die over me heen lag. De kilo's die erbij kwamen, waren vervelend, maar het was dat algehele gevoel van malaise dat me kapotmaakte.

Die periode heeft me echt laten zien wat suiker met je doet. Het is niet zomaar een 'lekkernij'. Het is een aanslag op je hele systeem.

De effecten zijn echt veel breder dan je denkt. Het is niet alleen een buikje of een gaatje in je tand.

• Chronische ontstekingen: Suiker veroorzaakt laaggradige ontstekingen in je hele lichaam. Dit is de basis voor zo veel welvaartsziekten. Je voelt je hierdoor constant een beetje ziekjes en futloos.
• Vervetting van je lever: Met name fructose wordt door je lever verwerkt. Te veel hiervan leidt tot niet-alcoholische leververvetting, wat je lever ernstig kan beschadigen. Dit gebeurt stilletjes, je merkt er niks van tot het te laat is.
• Verstoorde darmflora: Je darmen zitten vol bacteriën, goede en slechte. Suiker is superfood voor de slechte bacteriën. Dit zorgt voor een disbalans, wat leidt tot een opgeblazen gevoel, krampen en een slechte spijsvertering.
• Versnelde huidveroudering: Suiker bindt zich aan eiwitten in je lichaam, een proces dat glycatie heet. Dit beschadigt collageen en elastine, de stofjes die je huid strak en soepel houden. Het resultaat: sneller rimpels en een slappe huid.
• Mentale impact: Die constante schommelingen in je bloedsuikerspiegel zijn een enorme last voor je hersenen. Het leidt tot brain fog, concentratieproblemen en heftige stemmingswisselingen. Je wordt er prikkelbaar en angstig van.

Kan je diabetes krijgen door veel te snoepen?

Diabetes type 1? Nee, je snoepgebruik is daarvoor een onschuldige zonde. Het is je eigen immuunsysteem dat de boel verstoort, een soort interne sabotage zonder dat de suikerpot daar schuld aan heeft.

Maar voor diabetes type 2, daar ligt het verhaal wat anders. Het is niet zozeer het glazuur dat je nekslag wordt, maar eerder het hele calorie-buffet dat je daarmee opent. Te veel van het goede, ook al is het nog zo lekker zoet, maakt je lichaam resistent tegen zijn eigen insuline. Je lichaam schreeuwt "ik heb genoeg!", maar je cellen horen het niet meer. Een beetje zoals proberen een feestje te organiseren in een uitverkocht stadion; de boodschap komt niet aan.

• Type 1: Auto-immuunziekte, geen link met snoepen. Je lichaam wordt een soort opstandeling.
• Type 2: Sterk gerelateerd aan overgewicht en calorie-inname. Te veel 'feestvoer' leidt tot 'gehoorverlies' bij je cellen.

Dus, snoep met mate, niet omdat het direct kwade demonen ontketent, maar omdat je taille en je bloedsuikerwaarden je later dankbaar zullen zijn. En wie weet, misschien blijft er dan nog ruimte over voor die ene, perfecte donut.