Is het vegetarisch of vegetariër?

Is het vegetarisch of vegetarisch?

Het is vegetarisch! Punt uit. Ik was in 2023 op vakantie in Toscane, Italië, een prachtige plek met olijfgaarden zover het oog reikte. We aten in een klein, knus restaurantje - La Piccola Osteria heette het geloof ik - dichtbij een wijngaard. Ik bestelde de "Pasta Primavera". Toen het kwam, zag het er fantastisch uit: geelgroene pasta met heldergroene asperges, rode tomaten, en gele courgette.

• De pasta was al dente, perfect gekookt.
• De groenten waren vers en knapperig.
• Het smaakte werkelijk hemels!

Ik had er speciaal naar gevraagd of het volledig vegetarisch was, want ik ben strikt vegetarisch. Geen vlees, geen vis, geen geit, geen kip, niets van dat alles. De ober, een lieve oude man met een grijze snor, verzekerde me dat het alleen maar groenten en pasta bevatte. Hij knikte zelfs nadrukkelijk en gaf me een grote, warme glimlach. Ik voelde me meteen op mijn gemak, en ik had gelijk! Het was de lekkerste vegetarische pasta die ik ooit gegeten had!

Belangrijk: Het onderscheid is dat vegetarisch verwijst naar het dieet, terwijl vegetarisch de bijvoeglijke naamwoordvorm is en een beschrijving geeft, bijvoorbeeld van een gerecht of restaurant.

Is het vegetarisch of vegie?

Vegetarisch: geen vlees, vis.

Veganistisch: geen dierlijke producten. Punt.

• Geen vlees, vis, gevogelte.
• Geen zuivel (melk, kaas, yoghurt).
• Geen eieren.
• Geen honing.
• Geen leer, wol, zijde.

Essentieel verschil: Veganisme is strikter dan vegetarisme.

Is het vegetarisch of vege?

Vegetarisch? Geen dode dieren. Vegan? Geen dierlijke shit. Punt.

• Vegetariër: Vermijdt vlees, vis. Gedode beesten zijn uit den boze.
• Veganist: Vermijdt alles dierlijk.

Leer? Wol? Kaas? Eieren? Melk? Nee dus.

Wat is de definitie van een vegetariër?

Vegetariër? Dat is een lastig woord, bijna zo complex als de liefde of de belastingaangifte. Kort gezegd: iemand die geen dierlijk vlees eet. Simpel toch? Nou, nee. Want wat is vlees dan precies?

• De puristen: Geen vlees, geen vis, geen gevogelte, geen schaaldieren, geen konijn (arme beestjes!). En geen eieren of melk, want die komen van dieren. Die zijn haast veganistisch, alleen dan zonder het zelfverklaarde morele hoogstandje. Deze mensen zijn de absolute topsporters van het vegetarisme – marathonlopers van de plantaardige wereld.

• De flexitariërs: Die zijn een beetje de amateurs, de ‘ik probeer het wel, maar een biefstukje op zondag kan er nog wel bij’-types. Een beetje een vreemde mix tussen een topsporter en een luie bankhanger. Ze nemen vooral plantaardig voedsel, maar een af en toe een stukje vlees. Een beetje als een surfer die af en toe een dagje op kantoor werkt.

• De lacto-ovo-vegetariërs: Deze lui eten geen vlees, maar wel eieren en zuivelproducten. Denk aan kaasfondue-liefhebbers die geen slachtingen kunnen verdragen – een vreemde combinatie, maar ja, smaken verschillen!

Het belangrijkste: De definitie is dus zeer flexibel. Het is net een elastische broek: de ene trekt 'm strak aan, de ander laat 'm lekker hangen. Uiteindelijk gaat het om de keuze om geen dieren te doden voor je eten. En dat, mijn vrienden, is een keus waar ik mijn petje voor afneem. Of mijn plantaardige variant: een katoenen hoedje.

Wat houdt vegetarisch zijn in?

Vegetarisch zijn... het voelt soms zo simpel, toch? Geen vlees. Punt.

Maar dan... de kleine dingen. Die kruimels van twijfel.

• Geen rundvlees, geen varkensvlees, geen kip. Dat is duidelijk. Dat snap ik wel.

• Geen vis, geen schaaldieren, geen insecten. Daar denk ik minder vaak aan. De garnalen in die pasta... die vergeet ik soms.

• En dan die verborgen ingrediënten. Gelatine. Dat zit overal in. Soms voel ik me echt betrapt als ik weer eens iets lees met gelatine. Die verstopte stukjes dier die je niet ziet. Het voelt vies, stiekem. Ik heb mezelf een paar keer betrapt op het eten van niet-vegetarische dingen per ongeluk. Het is echt verschrikkelijk.

• Stremsel in kaas. Ook daar denk ik niet altijd aan. Het is niet altijd duidelijk of het vegetarisch is. Ik moet goed opletten. Het voelt alsof er overal verstopte dingen in zitten.

Ik heb dit jaar al zo veel geleerd over verborgen dierlijke producten. Het voelt als een zoektocht. Een constante herhaling van het proces van lezen, checken, en soms... teleurstelling. Het is vermoeiend, maar belangrijk voor mij. Ik wil het gewoon goed doen.

Wat eet een vegetariër als ontbijt?

Ongezoete muesli? Ja, dat kan! Met fruit, noten, zaden… Wacht, heb ik al die noten op? Moet ik nog boodschappen doen? Ach, vergeten.

Havermout! Simpel, snel, kan ik op een miljoen manieren variëren. Bananen erin vandaag, denk ik. Of die nieuwe appelmoes die ik gisteren maakte. Die was trouwens te zoet. Misschien toch minder suiker volgende keer.

Bulgur? Huh, nooit bij ontbijt over nagedacht. Klinkt wel interessant… zou dat lekker zijn als pap? Moet ik even opzoeken!

Quinoa… ook zo'n graan ding. Misschien als warme pap? Of koud? Koud, nee, geen idee. Pap moet warm zijn toch? Of koud, met yoghurt, misschien?

Boekweitvlokken… dat ken ik! Lekker in pannenkoeken, maar ontbijt? Even denken… misschien met fruit? Of met die ahornsiroop die bijna op is.

Havervlokken. Gewoon, basic. Maar werkt wel. Snel klaar, makkelijk. Fijn als ik haast heb.

Volkoren gerst… daar moet ik wel even over nadenken. Past dat wel bij ontbijt? Nee, toch niet. Lunch misschien.

Gepofte volkoren spelt… lijkt op havervlokken. Misschien wel lekker. Zou ik dan ook speltbrood moeten kopen? Of is dat overdreven?

Kortom: Havermout, muesli, boekweitvlokken. De rest moet ik nog uitproberen. Misschien wel lekker, maar ik weet het niet zeker!

Wat ben je als je alleen vis eet?

Pescotariër.

Toen mijn ex, Roos, een paar jaar terug stopte met vlees eten (rond de kerst van 2022 was dat, geloof ik), noemden we haar een tijdje "vegetariër met vis". We zaten toen in dat kleine tapasrestaurant in de Jordaan, je weet wel, die met die blauwe tegeltjes. Ze vond de term vegetariër gewoon niet helemaal passen.

• Het voelde te definitief.
• Ze miste zalm.
• Kip was toch al niet haar ding.

Later, ergens in 2023, las ik online over pescotariërs. Dat woord dekte de lading perfect! Roos was blij, ik was blij, iedereen blij. Het klonk gewoon chiquer dan "vega met vis", haha. En ze at dus wel gewoon eieren en kaas, alles behalve vlees en kip. Ze ging zelfs helemaal los op mosselen en garnalen, wat ik dan weer minder vond, want ik ben allergisch voor schaaldieren. Nou ja, ieder z'n ding toch!

Wat is de gezondste witte vis?

De gezondste witte vis? Een paradox, toch? Witte vis, vaak geassocieerd met magerheid, maar gezondheid schuilt in vet.

Paling, glibberig en mysterieus, kronkelend door de tijdloze duisternis van rivieren. Zijn vet, een schat van omega-3, DHA en EPA, zuivere energie van de diepten. Een smaak die blijft hangen, een herinnering aan stromende wateren en stille nachten. Het voelt als magie. Een trage dans in de diepte.

Haring, een kleine zilveren schittering, een zee van leven in een enkel visje. De frisse zeelucht hangt er nog omheen, een zilte herinnering aan zonovergoten dagen. Kleine schatten van omega-3, elk schubje een belofte van gezondheid. Zoals een kosmische dans op de golven.

Makreel, sterk en krachtig, een jager in de eindeloze blauw. Zijn olie, een rijkdom aan voedingsstoffen, een levenskracht die je doorstroomt. De smaak, intens en vol, een herinnering aan de oneindigheid van de oceaan. Een diepzeemeerminnengeheim.

Sprot, ontelbaar, een schitterend leger in de oceaan. Kleine helden, elk een druppel van de zee's rijkdom. Een explosie van omega-3, een microkosmos van gezondheid in een klein pakketje. Als een kosmisch stofdeeltje, maar zo krachtig.

De Gezondheidsraad zelf zegt het toch: vette vis boven magere vis! Een simpele waarheid, een geheim fluisterend uit de diepten. Die vetste vissen, die schatten van de oceaan, zij zijn de ware dragers van gezondheid. Hun vet, geen vijand, maar een vriend. Een vriend die je lichaam voedt met de kostbare omega-3’s, de DHA en EPA, de bouwstenen van een vitaal leven. Een dans met de zee.

Welke vis bij hoge bloeddruk?

Vermijd deze vissen bij hoge bloeddruk:

• Gerookte vis: Denk aan gerookte zalm, gerookte paling. Het roken voegt zout toe. Zout is de vijand.
• Ingelegde vis: Haring, rolmops, zure bommen. Het zuur én het zout, dubbelop de verkeerde kant op.
• Gezouten vis: Haring én stokvis. Gezouten vis bevat veel natrium. Natrium is de boosdoener. De zoutconcentratie drijft je bloeddruk op.

Waarom? Omdat ze veel zout bevatten. En zout, of natrium, is de boosdoener bij hoge bloeddruk. Te veel zout houdt vocht vast, en dat jaagt je bloeddruk omhoog. Alsof je een ballon te hard opblaast! Let op, er zijn uitzonderingen. Sommige mensen zijn gevoeliger voor zout dan anderen. Of zoals mijn opa zei: "Elk lichaam is een raadsel".

Een weetje: wist je dat het zouten van vis al eeuwenoud is? Vroeger dé manier om vis te conserveren. Tegenwoordig hebben we koelkasten, dus laten we het zout achterwege. Behalve dan die ene keer per jaar, dat we toch zwichten voor een lekkerbekje. Alles met mate, toch?

Kun je iedere dag vis eten?

Nee, natuurlijk niet elke dag vis! In 2024 las ik een artikel over de gevaren, echt schrikken was het. Kwik, dioxines, PFAS…bah! Dat zit er in!

Het was een artikel van het Voedingscentrum, geloof ik. Ik maakte me toen echt zorgen. Mijn oma at bijna elke dag haring, vis was haar lievelingsmaaltijd. Ik heb toen direct gebeld. Ze is gelukkig gezond, maar het maakte me wel bewust.

• Zalm, forel en schol: Die kun je volgens het Voedingscentrum wekelijks eten, prima.
• Andere soorten: Minder vaak, of beter helemaal niet. Zoals die zwaardvis, koningsmakreel en haai… Die staan echt op mijn 'nooit meer' lijstje.
• Hart- en vaatziekten: Als je dat hebt, moet je écht goed opletten. Er zijn specifieke adviezen over welke vis je dan wel en niet kunt eten, kijk even op de site van het Voedingscentrum. Serieus, even doen!

Ik ben zelf overgestapt op 2x per week vis. Eerlijk gezegd, vond ik het best lastig om mijn gewoontes te veranderen. Ik hou van vis! Maar mijn gezondheid is belangrijker. Ik heb nu een soort schema, maandag zalm, vrijdag schol bijvoorbeeld. Een soort routine, handig.

Het is niet alleen de kwik en zo, het gaat ook om duurzaamheid. Sommige vissoorten zijn overbevissen, dat is ook een reden om wat minder vis te eten. Ik probeer nu ook meer plantaardige eiwitten te eten. Lentils, bonen… het is een kwestie van aanpassen. Goed voor mezelf, én voor de planeet.